Dół kaloryfera zimny jak ściana, a góra parzy w rękę? Zanim sięgniesz po klucz do odpowietrzania, zajrzyj pod dolną zaślepkę grzejnika. Siedzi tam zawór powrotny. Jeśli ktoś skręcił go za mocno, woda płynie tak wolno, że większość ciepła oddaje u góry. Lekki obrót imbusem często wystarcza.
Zawór powrotny to najprostszy ruch na początek
W dolnej części grzejnika, schowany za zaślepką, jest zawór powrotny. Łatwo go przeoczyć, bo na co dzień nikt tam nie zagląda. To przez niego woda opuszcza kaloryfer i wraca do instalacji.
Gdy jest przykręcony za mocno, przepływ przez grzejnik mocno zwalnia. Ciepła woda, zanim dotrze na dół, zdąży oddać większość ciepła w górnej części. Stąd ten charakterystyczny efekt: góra gorąca, dół ledwie letni. Taki kaloryfer gorzej ogrzewa pokój, a to odbija się też na rachunkach.
U siebie zrobiłem to tak: zdjąłem zaślepkę, dobrałem pasujący klucz imbusowy i delikatnie poluzowałem zawór. Bez siłowania i bez odkręcania do oporu. Zapamiętałem, o ile przekręciłem, żeby w razie czego wrócić do poprzedniego ustawienia. Ten jeden ruch często wystarcza, żeby grzejnik zaczął się nagrzewać na całej wysokości.
Co zrobić, gdy zaciął się trzpień pod głowicą?
Jeśli zawór powrotny nie pomógł, przyszła kolej na zawór termostatyczny. Po zdjęciu głowicy widać metalowy bolec, czyli trzpień, nazywany też iglicą. Na zdjęciu niżej widać, gdzie dokładnie się znajduje. Sprawny trzpień jest ruchomy. Jeśli stoi sztywno i stawia opór, zawór nie wpuszcza do grzejnika swobodnie ciepłej wody.

Najpierw lekko opukuję mosiężny korpus dookoła trzpienia kluczem francuskim. Nie uderzam w sam trzpień i nie używam siły. Chodzi tylko o to, żeby ruszyć zablokowany mechanizm. Jeśli to za mało, bardzo delikatnie chwytam iglicę kombinerkami i powoli nią poruszam. Bez szarpania, bo zamiast naprawy można zrobić sobie kłopot.
Kiedy trzpień zaczyna odskakiwać, zakładam głowicę z powrotem i ustawiam pokrętło na maksimum. Potem sprawdzam ręką, czy dół grzejnika się rozgrzewa.
Odpowietrzanie i ciśnienie na koniec
Gdy oba zawory pracują, a dół dalej jest zimny, winne może być powietrze uwięzione w grzejniku. Blokuje ono przepływ i ciepła woda nie dociera do dolnej części. Do odpowietrzenia przygotuj klucz do kaloryferów albo płaski śrubokręt, ścierkę i miskę.
- Wyłącz ogrzewanie i poczekaj, aż grzejniki ostygną.
- Znajdź zawór odpowietrzający, zwykle w górnym rogu kaloryfera, i podstaw pod nim miskę oraz ścierkę.
- Ostrożnie przekręć zawór przeciwnie do ruchu wskazówek zegara.
- Gdy z zaworu zacznie płynąć równy strumień wody, zakręć go z powrotem.
- Włącz ogrzewanie, sprawdź, czy kaloryfer grzeje równo, i zerknij na ciśnienie w instalacji.
Ciśnienie to ostatni podejrzany. Jeśli spadnie poniżej 1,0–1,5 bara, woda może nie docierać do wszystkich grzejników albo nie wypełniać ich na całą wysokość. Po odpowietrzaniu sprawdzam je zawsze, bo z instalacji uszło trochę wody.
Kiedy bez hydraulika się nie obejdzie?
Część usterek leży głębiej niż w jednym zaworze. Wtedy imbus i kombinerki nie pomogą. Po fachowca warto zadzwonić w trzech sytuacjach:
- kaloryfery po kilku dniach znów są zapowietrzone,
- instalacja nie utrzymuje odpowiedniego ciśnienia,
- podejrzewasz silne zanieczyszczenie, bo osady zbierające się latami w grzejnikach i rurach utrudniają przepływ ciepłej wody.