Ten artykuł stanowi praktyczny przewodnik, który krok po kroku wyjaśnia, jak aktywować funkcję udaru w wiertarce. Dowiesz się, jak rozpoznać udar w swoim elektronarzędziu, jak go włączyć, a także co zrobić, gdy napotkasz problemy, co pozwoli Ci skutecznie wiercić w twardych materiałach.
Włączenie udaru w wiertarce jest proste poznaj metody i co zrobić, gdy nie działa
- Funkcję udaru najczęściej rozpoznasz po ikonie młotka na obudowie wiertarki.
- Udar włącza się za pomocą obrotowego pierścienia lub suwakowego przełącznika, w zależności od modelu.
- Zawsze zmieniaj tryb pracy (włączanie/wyłączanie udaru) na wyłączonym urządzeniu, aby uniknąć uszkodzeń.
- Udar jest niezbędny do wiercenia w twardych materiałach, takich jak beton, cegła czy kamień.
- Nie używaj udaru do wiercenia w drewnie, metalu, płytach gipsowo-kartonowych czy delikatnych płytkach ceramicznych.
- W przypadku problemów z udarem sprawdź wiertło lub spróbuj delikatnie poruszyć uchwytem wiertarskim.
Jak sprawdzić, czy Twoja wiertarka ma funkcję udaru?
Zanim zaczniesz wiercić w betonie czy cegle, kluczowe jest upewnienie się, że Twoje narzędzie w ogóle posiada funkcję udaru. Niestety, nie każda wiertarka jest w nią wyposażona. Na szczęście, producenci stosują uniwersalne oznaczenia, które ułatwiają identyfikację.
Gdzie szukać tajemniczych symboli? Znajdź ikonę młotka na swoim urządzeniu
Aby sprawdzić, czy Twoja wiertarka posiada udar, musisz dokładnie przyjrzeć się jej obudowie, a w szczególności okolicom uchwytu wiertarskiego lub górnej części korpusu. Najczęściej spotkasz się z międzynarodowym piktogramem przedstawiającym młotek. To najbardziej powszewny i rozpoznawalny symbol udaru. Czasami, choć rzadziej, możesz natknąć się na literę "T" lub kombinację symbolu wiertła i młotka. Jeśli widzisz któryś z tych symboli, możesz być pewien, że Twoje narzędzie jest gotowe do pracy w twardych materiałach.
Wiertarka, wkrętarka czy młotowiertarka? Zrozum różnicę, by uniknąć rozczarowania
Wielu moich klientów często myli różne typy elektronarzędzi, co prowadzi do frustracji, gdy okazuje się, że ich sprzęt nie radzi sobie z twardszymi materiałami. Pamiętaj, że nie każda wiertarka ma udar. Oto podstawowe różnice:
- Wiertarko-wkrętarki (bez udaru): To podstawowe narzędzia, idealne do wiercenia w drewnie, metalu, tworzywach sztucznych oraz do wkręcania i wykręcania śrub. Nie posiadają funkcji udaru i nie nadają się do betonu czy cegły.
- Wiertarki udarowe: Posiadają udar mechaniczny, który generuje szybkie, ale stosunkowo słabe uderzenia. Są przeznaczone do wiercenia w cegle, pustakach, betonie niezbrojonym i innych kruchych materiałach budowlanych. To właśnie o nich mówimy w tym artykule.
- Młotowiertarki/Młoty udarowe: To najmocniejsze narzędzia, wyposażone w udar elektropneumatyczny. Oferują znacznie większą energię udaru i są stworzone do ciężkich prac, takich jak wiercenie w betonie zbrojonym, kucie czy skuwanie tynków.
Zrozumienie tych różnic jest kluczowe, aby dobrać odpowiednie narzędzie do zadania i uniknąć niepotrzebnych rozczarowań.

Włączanie udaru w wiertarce: dwie główne metody
Jeśli już upewniłeś się, że Twoja wiertarka posiada funkcję udaru, czas dowiedzieć się, jak ją aktywować. W zależności od modelu urządzenia, producenci stosują zazwyczaj dwa główne typy przełączników.
Metoda nr 1: Obsługa pierścienia wyboru trybu przekręć i gotowe!
To bardzo popularne rozwiązanie, które znajdziesz w wielu wiertarkach udarowych. Pierścień wyboru trybu zazwyczaj umieszczony jest tuż za uchwytem wiertarskim, czyli w miejscu, gdzie mocujesz wiertło.
- Zlokalizuj pierścień: Poszukaj obrotowego pierścienia, który otacza korpus wiertarki, zazwyczaj między głowicą a rękojeścią.
- Znajdź symbole: Na pierścieniu lub obok niego zobaczysz różne symbole. Standardowo będzie to symbol wiertła (do wiercenia bez udaru), symbol wkrętu (do wkręcania) oraz oczywiście symbol młotka (do wiercenia z udarem).
- Przekręć pierścień: Delikatnie, ale zdecydowanie obróć pierścień, tak aby strzałka lub wskaźnik na obudowie wiertarki wskazywał na symbol młotka. Usłyszysz charakterystyczne kliknięcie, co oznacza, że mechanizm udaru został załączony.
Pamiętaj, aby zawsze upewnić się, że wskaźnik jest precyzyjnie ustawiony na wybranym symbolu, aby udar działał prawidłowo i aby nie uszkodzić mechanizmu.
Metoda nr 2: Przełącznik suwakowy na obudowie prosta droga do pełnej mocy
Drugą często spotykaną metodą jest użycie przełącznika suwakowego. Jest on zazwyczaj umieszczony na górze korpusu wiertarki, co sprawia, że jest łatwo dostępny i intuicyjny w obsłudze.
- Zlokalizuj przełącznik: Poszukaj małego suwakowego przełącznika, który wystaje z górnej części obudowy wiertarki.
- Znajdź symbole: Obok przełącznika znajdziesz symbole, podobne do tych na pierścieniu: symbol wiertła (bez udaru) i symbol młotka (z udarem).
- Przesuń przełącznik: Przesuń suwak w pozycję oznaczoną symbolem młotka. Poczujesz, jak przełącznik zaskakuje w odpowiednim miejscu.
Ta metoda jest równie prosta i szybka, a jej obsługa nie powinna sprawić żadnych trudności nawet początkującym majsterkowiczom.
Kluczowa zasada bezpieczeństwa: Dlaczego tryb pracy zmieniamy ZAWSZE na wyłączonym silniku?
Niezależnie od tego, czy używasz pierścienia, czy przełącznika suwakowego, istnieje jedna, absolutnie kluczowa zasada, której musisz przestrzegać. Jako Adam Mazurek zawsze podkreślam to moim klientom, bo to podstawa bezpieczeństwa i trwałości narzędzia:
Zawsze zmieniaj tryb pracy (włączanie lub wyłączanie udaru) wyłącznie na wyłączonym urządzeniu!
Dlaczego to takie ważne? Zmiana trybu pracy podczas obracania się silnika może spowodować poważne uszkodzenia mechanizmu przekładni. Zębatki i inne elementy wewnętrzne nie są przystosowane do przełączania pod obciążeniem, co może prowadzić do ich wyłamania lub zatarcia. Naprawa takiej usterki jest często kosztowna, a czasem wręcz nieopłacalna. Lepiej poświęcić te dwie sekundy na wyłączenie wiertarki, niż ryzykować jej zniszczenie.
Udar nie działa? Rozwiąż najczęstsze problemy
Czasem zdarza się, że mimo prawidłowego włączenia udaru, coś idzie nie tak. Przełącznik się blokuje, udar jest słaby lub w ogóle go nie ma. Nie panikuj! Wiele z tych problemów możesz rozwiązać samodzielnie, zanim zdecydujesz się na wizytę w serwisie.
Co zrobić, gdy przełącznik ani drgnie? Sposoby na odblokowanie mechanizmu
Zablokowany przełącznik udaru to dość powszechny problem, zwłaszcza po dłuższym okresie nieużywania wiertarki lub po intensywnej pracy w zapylonym środowisku. Oto, co możesz spróbować:
- Delikatnie porusz uchwytem wiertarskim: Czasami zębatki mechanizmu udarowego są lekko zablokowane. Spróbuj delikatnie obrócić uchwyt wiertarski w lewo i w prawo, jednocześnie próbując przesunąć przełącznik. Często to wystarczy, aby mechanizm "zaskoczył".
- Oczyść obszar przełącznika: Pył i drobne zanieczyszczenia mogą dostać się pod przełącznik i go zablokować. Spróbuj użyć sprężonego powietrza lub pędzelka, aby usunąć ewentualne zabrudzenia.
- Sprawdź instrukcję: Niektóre modele mogą mieć specyficzne blokady lub wymagają konkretnego ułożenia uchwytu. Zawsze warto zajrzeć do instrukcji obsługi.
Czujesz, że udar jest słaby? Sprawdź te dwie rzeczy, zanim oddasz sprzęt do serwisu
Słaby udar lub jego brak, mimo że przełącznik jest w pozycji "udar", to sygnał, że coś jest nie tak. Zanim oddasz wiertarkę do serwisu, sprawdź te dwie podstawowe kwestie:
- Wiertło: Upewnij się, że używasz odpowiedniego wiertła do betonu (widiowego) i że nie jest ono tępe lub zużyte. Tępe wiertło nie będzie w stanie skutecznie przebijać się przez materiał, a udar będzie nieefektywny. Sprawdź, czy wiertło jest prawidłowo zamocowane w uchwycie.
- Materiał: Czy na pewno wiercisz w materiale, który wymaga udaru? Czasem udar jest słaby, bo materiał jest zbyt miękki lub zbyt twardy dla danej wiertarki. Wiertarka udarowa ma swoje ograniczenia, zwłaszcza w porównaniu do młotowiertarki.
Kiedy problem leży głębiej objawy zużytego mechanizmu udarowego
Jeśli wypróbowałeś wszystkie powyższe wskazówki, a udar nadal nie działa prawidłowo lub jest bardzo słaby, istnieje duże prawdopodobieństwo, że problem leży w zużyciu mechanizmu udarowego. Objawy, które mogą na to wskazywać, to między innymi: brak charakterystycznego "pukania" podczas pracy z udarem, nadmierne wibracje narzędzia, a także bardzo wolne postępy w wierceniu w twardych materiałach, mimo użycia odpowiedniego wiertła i nacisku. W takiej sytuacji, niestety, konieczna będzie wizyta w autoryzowanym serwisie. Samodzielna naprawa mechanizmu udarowego jest skomplikowana i wymaga specjalistycznej wiedzy oraz narzędzi.

Kiedy używać udaru, a kiedy go wyłączyć?
Wiedza o tym, jak włączyć udar, to dopiero połowa sukcesu. Równie ważne jest zrozumienie, kiedy ta funkcja jest naprawdę potrzebna, a kiedy może przynieść więcej szkody niż pożytku. Używanie udaru w niewłaściwych materiałach to prosta droga do zniszczenia wiertła, narzędzia lub samego wierconego elementu.
Beton, cegła, kamień twardzi zawodnicy, przy których udar jest niezbędny
Udar mechaniczny w wiertarce został stworzony z myślą o materiałach, które stawiają duży opór i są kruche. To właśnie w nich udar pozwala na efektywne i szybkie wiercenie. Oto materiały, do których udar jest niezbędny:
- Beton (niezbrojony): Podstawowe zastosowanie udaru.
- Cegła pełna: Udrażnia drogę wiertłu, krusząc materiał.
- Silikaty: Podobnie jak cegła, wymagają udaru.
- Pustaki: Udrażnianie otworów w pustych przestrzeniach.
- Kamień naturalny: Wiercenie w granicie czy marmurze z udarem jest znacznie efektywniejsze.
Pamiętaj, że nawet w tych materiałach, jeśli napotkasz zbrojenie (np. w betonie), wiertarka udarowa może mieć problem. Do zbrojonego betonu potrzebna jest młotowiertarka.
OSTRZEŻENIE: Kiedy kategorycznie musisz wyłączyć udar, by nie zniszczyć wiertła i ściany?
To jest niezwykle ważna sekcja, którą każdy majsterkowicz powinien wziąć sobie do serca. Użycie udaru w niewłaściwym materiale to jeden z najczęstszych błędów prowadzących do uszkodzeń. Kategorycznie wyłącz udar, gdy wiercisz w:
- Metalu: Udar nie tylko nie pomaga, ale może uszkodzić wiertło do metalu i samo narzędzie.
- Drewnie: Wiercenie w drewnie z udarem jest niepotrzebne i może poszarpać krawędzie otworu.
- Tworzywach sztucznych: Podobnie jak w drewnie, udar jest zbędny i może spowodować nieestetyczne uszkodzenia.
- Płytach gipsowo-kartonowych: Udarem jedynie zniszczysz płytę, tworząc duży, nieregularny otwór.
- Płytkach ceramicznych: To bardzo kruchy materiał. Udar niemal na pewno spowoduje pęknięcie płytki. Wierć bez udaru, używając specjalnych wierteł do glazury.
- Cegle dziurawce: Udar może zniszczyć wewnętrzne ścianki cegły, osłabiając jej strukturę i powodując, że kołek rozporowy nie będzie trzymał.
Zawsze zastanów się, w jakim materiale wiercisz, zanim włączysz udar. To pozwoli Ci zaoszczędzić czas, pieniądze i nerwy.
Wskazówki do efektywnego wiercenia z udarem
Aktywacja udaru to pierwszy krok. Aby wiercenie było skuteczne i bezpieczne, warto poznać kilka dodatkowych wskazówek, które pomogą Ci wykorzystać pełen potencjał Twojej wiertarki udarowej.
Dlaczego dobór odpowiedniego wiertła do betonu to 90% sukcesu?
Mogę to potwierdzić z własnego doświadczenia nawet najlepsza wiertarka udarowa nie poradzi sobie z twardym betonem, jeśli użyjesz złego wiertła. Do wiercenia z udarem w betonie, cegle czy kamieniu musisz używać specjalnych wierteł widiowych. Charakteryzują się one wzmocnioną końcówką wykonaną z węglików spiekanych, która jest znacznie twardsza i odporniejsza na wysokie temperatury oraz uderzenia. Zwykłe wiertła do metalu czy drewna szybko się stępią, przegrzeją i zniszczą, a Ty nie wykonasz otworu. Zawsze inwestuj w dobrej jakości wiertła widiowe to podstawa sukcesu.
Przeczytaj również: Nie pomyl się! Jak rozpoznać wiertła do metalu? Ekspert radzi
Siła nacisku ma znaczenie jak współpracować z wiertarką, a nie z nią walczyć?
Wielu początkujących majsterkowiczów popełnia błąd, próbując "na siłę" wciskać wiertarkę w materiał, myśląc, że to przyspieszy wiercenie. Nic bardziej mylnego! Przy wierceniu z udarem kluczowe jest, aby pozwolić narzędziu wykonywać pracę. Udar sam w sobie generuje uderzenia, które kruszą materiał, a obroty usuwają urobek. Twoim zadaniem jest jedynie stabilne prowadzenie wiertarki i wywieranie umiarkowanego, stałego nacisku. Nadmierny nacisk może:
- Spowolnić wiercenie, bo udar nie będzie miał miejsca na "odbicie".
- Przegrzać wiertło i narzędzie.
- Zwiększyć ryzyko złamania wiertła.
- Szybciej zużyć mechanizm udarowy.
Współpracuj z wiertarką, a nie walcz z nią. Poczuj, jak narzędzie samo "wgryza się" w materiał, a Ty jedynie je prowadzisz. To gwarantuje efektywną i bezpieczną pracę.