Masz na balkonie ceramiczną donicę na podstawce? Zanim przyjdą mrozy, zabierz podstawkę i podłóż pod dno trzy lub cztery kawałki cegły, tak by między donicą a płytkami powstała szczelina 2–3 cm. Woda będzie miała którędy uciec, a to właśnie ona, zebrana przy dnie, najczęściej rozsadza ceramikę.
Dlaczego podstawka szkodzi donicy zimą?
Ceramika i terakota mają porowate ścianki, które chłoną wodę z ziemi i z deszczu. Gdy przychodzi mróz, woda w porach zamienia się w lód i zwiększa objętość o około 9 proc. W ściance powstają mikropęknięcia, które przy każdej odwilży znów wypełniają się wodą. Po kilku takich cyklach rysa może przejść przez cały bok.
Najgorzej jest przy dnie, bo tam woda spływa i zostaje. Podstawka działa jak mała wanienka: trzyma wilgoć pod donicą przez całą zimę, a po zamarznięciu sama może pęknąć. Gdy z kolei donica stoi wprost na płytkach, otwór odpływowy łatwo zatyka się błotem albo lodem. Mokra bryła ziemi zamarza wtedy w całości i napiera na ścianki od środka.
Nie ratuje nawet napis „mrozoodporne” na metce. Takie donice mają mniej porowate ścianki i słabiej nasiąkają, ale z przemoczoną ziemią w środku też mogą pęknąć.
Najpierw unieś donicę, dopiero potem ją ocieplaj
Większość osób zaczyna od owijania, a ja zaczynam od tego, co pod spodem. Kolejność jest prosta:
- Zabierz podstawkę. Na zimę schowaj ją do piwnicy albo szafki.
- Podłóż 3–4 podpórki. Sprawdzą się kawałki cegły, płaskie kamienie albo ceramiczne nóżki.
- Ułóż je przy brzegach dna. Trzymaj je z dala od otworu odpływowego, żeby niczego nie blokowały.
- Zostaw szczelinę 2–3 cm. Tyle wystarczy, by nadmiar wody swobodnie wypływał, a dno nie przymarzało do posadzki.
Co podłożyć na betonowym balkonie?
Beton w mroźne noce mocno się wychładza i oddaje ten chłód prosto w dno. Dlatego na betonowym balkonie stawiam nóżki nie na gołej posadzce, tylko na płycie XPS, czyli z polistyrenu ekstrudowanego. To twardy materiał izolacyjny, którego używa się przy ocieplaniu fundamentów. W odróżnieniu od zwykłego styropianu prawie nie nasiąka wodą, więc spokojnie znosi stały kontakt z mokrymi płytkami. Zamiast XPS może być gruba deska.
Gdy wszystkie donice stoją już na podpórkach, przesuwam je blisko siebie pod ścianę budynku, w miejsce pod zadaszeniem i osłonięte od wiatru. Zgrupowane wolniej się wychładzają, a dach zatrzymuje deszcz i śnieg, więc do ziemi trafia mniej wody, która mogłaby zamarznąć.
Juta i folia bąbelkowa na sam koniec
Dopiero teraz przychodzi czas na ocieplenie ścianek. Folię bąbelkową owijam wokół donicy w jednej lub dwóch warstwach i obwiązuję sznurkiem. Ziemi na wierzchu nie zakrywam, bo w czasie odwilży roślina może potrzebować wody. Juta przepuszcza powietrze, chroni przed wiatrem i lepiej wygląda, więc często zakładam ją na folię jako wierzchnią warstwę.
Przy dużych pojemnikach na tarasie lepiej sprawdza się skrzynka z płyt styropianowych przyciętych na wymiar, a wolne miejsce między płytami a donicą wypełnia się suchymi liśćmi lub słomą. Jeśli donica stoi bez zadaszenia, całą osłonę owiń z zewnątrz zwykłą folią, żeby nie przemokła. Nigdy nie zakładaj jej bezpośrednio na ceramikę, bo pod spodem zbiera się wilgoć, która zamarza przy ściankach.
Zimą podlewaj tylko w czasie odwilży i niewielką porcją. Zbyt dużo wody znów spłynie na dno i po zamarznięciu może rozsadzić donicę.
Przymarzniętej donicy nie ruszaj
Jeśli nie zdążyłeś przed mrozem i dno już przymarzło do płytek, zostaw donicę w spokoju. Próba oderwania jej na siłę może skończyć się pękniętym dnem. Poczekaj, aż odmarznie, i dopiero wtedy unieś ją na podpórki. Osłony zdejmij wiosną, gdy miną silne mrozy.